Sự ra đời của ngày khoai lang ở Nhật
Ngày khoai lang ở Nhật được thành lập vào năm 1987 theo quyết định của hội "Kawagoe Imo Tomo no Kai". Trong nửa cuối của thời kỳ Edo, các cửa hàng bán khoai lang nướng đã trải qua một giai đoạn phát triển rực rỡ. Vì khoai lang có hương vị tương tự và thậm chí ngon hơn hạt dẻ, nên người ta thường nói rằng "さつまいもはクリよりおいしい", có nghĩa là khoai lang ngon hơn hạt dẻ. Câu "九里四里うまい" cũng được phát âm tương tự.
Ngoài ra, trong tiếng Nhật, 九 là 9 và 四 là 4. Do đó, 9+4=13. Vì vậy, ngày 13 được chọn làm ngày khoai lang, và tháng 10 được chọn vì đây là thời điểm khoai lang bắt đầu được bán trên thị trường. Do vậy, ngày 13 tháng 10 hàng năm đã trở thành ngày khoai lang ở Nhật và được người dân sử dụng nhiều vào các ngày hội trong năm.
Người Nhật đặt ra ngày khoai lang với mục đích tôn vinh món ăn ngoan và nhắc nhở con cháu đời sau về loại củ đã gắn bó với họ trong những tháng này còn vất vả cho đến tận bây giờ. Khoai lang đã từng là một nguồn thực phẩm chính trong những thời kỳ khó khăn, đặc biệt là trong thời kỳ Edo, khi nạn đói xảy ra thường xuyên.
Người dân Nhật Bản đã phát triển nhiều cách chế biến khoai lang khác nhau, từ khoai lang nướng, khoai lang chiên đến món ngọt như bánh khoai lang và mứt khoai lang. Ngày nay, khoai lang không chỉ được tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu ra nhiều nước khác, đóng góp vào nền kinh tế và văn hóa của Nhật Bản.
Vai trò của khoai lang trong đời sống người Nhật
Trong văn hóa ẩm thực người Nhật khoai lang có vai trò hết sức quan trọng và là sản phẩm có giá trị truyền thống trong nền kinh tế xã hội. Từ việc trồng trọt, chế biến đến tiêu dùng, khoai lang đã gắn bó chặt chẽ với lịch sử, truyền thống và phong tục tập quán của người dân xứ Phù Tang. Cùng Mitaco khám phá vai trò của khoai lang trong đời sống người Nhật có gì đặc biệt nhé.
Giải quyết nạn đói cho người dân thời kháng chiến
Có nguồn gốc từ Trung Mỹ, được đưa vào Nhật Bản vào khoảng những năm 1600. Trong tiếng Nhật, nó được gọi là "satsuma-imo" và lan đến đất nước này từ vùng Satsuma (hiện nay là một phần của miền Nam Kyushu). Tỉnh Miyazaki và thành phố Kushima, nằm ở cực Nam của khu vực này, từ lâu đã nổi tiếng với nghề sản xuất khoai lang.
Khoai lang được trồng rộng rãi phủ khắp đất nước Nhật Bản vào những năm 1732, dưới sự kêu gọi mạnh mẽ của một vị tướng quân người Nhật nhằm mục đích dự phòng nếu thu hoạch lúa kém hoặc khi mùa vụ thất bại hoàn toàn và gây ra nạn đói. Đây là lý do khoai lang được trồng khắp các vùng của Nhật Bản. Với khả năng phát triển ngay cả ở những vùng đất nghèo dinh dưỡng và giá trị dinh dưỡng cao, khoai lang đã nhiều lần chứng minh là nguồn dinh dưỡng quan trọng khi Nhật Bản rơi vào tình trạng thiếu lương thực.
Khoai lang được yêu thích bởi mọi lứa tuổi tại Nhật
Không giống như khoai tây thông thường, hàm lượng đường trong khoai lang tăng lên khi nấu chín, và một số loại còn ngọt hơn cả chuối chín. Lợi dụng đặc tính này, nhiều người đã dùng khoai lang làm các món bánh ngọt, kẹo, chế biến các loại đồ ăn vặt khác. Các bạn thực tập sinh kỹ năng tại Nhật chắc hẳn đã trải nghiệm những món khoai lang thơm ngon trên được bày bán trên các vỉa hè, tiệm tạp hóa hay quán ăn. Có lẽ đối với các bạn người Việt Nam chúng ta sản phẩm này khá quen thuộc nhưng tại một số khu vực khác trên thế giới đây lại là món ăn đặc biệt.
Một số sản phẩm chế biến từ khoai lang được cả người lớn và trẻ em yêu thích như: món hoshi-imo, món khoai lang chiên bột giòn tempura hay có thể cắt thành những dải khoai tây chiên giòn và ngọt gọi là imo-kenpi. Ngoài ra, tại Nhật cũng có truyền thống khá đặc biệt vào mùa thu khi các trường mẫu giáo, tiểu học tổ chức hoạt động đào khoai lang cho các em. Trẻ em được trải nghiệm niềm vui khi tự tay thu hoạch khoai lang, từ đó học hỏi về quá trình phát triển của cây trồng.
Món khoai lang nướng yaki-imo nổi tiếng tại Nhật
Phát huy tinh thần ngày khoai lang ở Nhật, người dân nơi đây đã sáng tạo ra nhiều loại món ăn ngon từ khoai lang. Trong số đó, cách nấu khoai lang thơm ngon hơn hết là nướng cả vỏ, gọi là yaki-imo. Nhưng cách nướng của người Nhật khá đặc biệt khi họ không nướng trong lò hay lửa trần truyền thống thay vào đó là nướng trong đá nóng. Khi để đủ lâu, sóng hồng ngoại từ đá sẽ nhẹ nhàng làm chín khoai, tăng nồng độ đường và loại bỏ lượng nước dư thừa, mang lại vị ngọt tự nhiên.
Ngày nay, tại các nước Đông Nam Á như Thái Lan và Indonesia món khoai lang nướng yaki-imo ngày càng phổ biến và được bán khắp các cửa hàng của nước họ. Vị ngọt đặc trưng của khoai lang Nhật Bản, kết hợp với phương pháp nướng này, đã chinh phục được nhiều người tiêu dùng ở khu vực này.
Ngoài món khoai lang nướng yaki-imo, thì ở đây còn nổi lên một món mới là khoai lang nướng ướp lạnh. Làm lạnh khoai lang mang lại kết cấu ẩm hơn và vị ngọt đậm đà hơn, nâng tầm khoai lang lên một mức độ ngon mới, được các nước khắp các khu vực Đông Nam Á yêu thích. Hơn nữa, nhiều carbohydrate trong khoai lang mềm ra và dễ hấp thụ hơn khi chúng được làm lạnh, giúp ngăn ngừa lượng đường trong máu tăng đột biến bảo vệ sức khỏe. Không ngạc nhiên khi khoai lang nhận được sự yêu mến đến vậy.
Như vậy, qua nội dung bài viết hôm nay chúng tôi đã chia sẻ đến bạn những thông tin về ngày khoai lang ở Nhật và vai trò của chúng đối với người dân xứ sở anh đào. Hy vọng bài viết này hữu ích cho bạn và giúp bạn hiểu hơn về văn hóa Nước Nhật. Hãy theo chân chúng tôi ở những bài viết mới về đất nước mặt trời mọc nhé.
